Soorten onderzoek
| Onderzoek | Richt zich op |
|---|---|
| Btw-onderzoek | Juistheid van aangiften omzetbelasting, vaak na een teruggaafverzoek of bij een starter |
| Loonheffingenonderzoek | Loonadministratie, kostenvergoedingen, auto van de zaak, inhuur van zzp'ers |
| Onderzoek inkomsten- of vennootschapsbelasting | Winstbepaling, privégebruik, afschrijvingen |
| Boekenonderzoek over meerdere middelen | Een combinatie, meestal over meerdere jaren |
| Derdenonderzoek | Gegevens over een klant of leverancier van de onderneming |
Het verloop
- Aankondiging: meestal per brief of telefoon, met de belastingmiddelen, de jaren en een verzoek om stukken.
- Startgesprek: de controleur vraagt naar de onderneming, de administratie en de interne gang van zaken.
- Onderzoek: steekproeven, aansluitingen tussen aangiften en boekhouding, vragen per e-mail. Een deel vindt vaak op het bedrijfsadres plaats, bijvoorbeeld een rondleiding of een demonstratie van het kassasysteem.
- Conceptrapport: de bevindingen en voorgenomen correcties.
- Reactie: de ondernemer kan feiten corrigeren en standpunten toelichten.
- Definitief rapport en aanslagen: correcties leiden tot naheffings- of navorderingsaanslagen, eventueel met boete.
Informatieplicht
Een ondernemer moet gegevens en inlichtingen verstrekken die van belang kunnen zijn voor de belastingheffing, en de administratie beschikbaar stellen. Dat geldt ook voor digitale bestanden en voor de gegevens die een boekhouder of accountant bewaart. Wie weigert, riskeert een informatiebeschikking en daarmee een omkering van de bewijslast. Stukken die onder een geheimhoudingsplicht vallen, zoals correspondentie met een advocaat, hoeven in beginsel niet te worden overgelegd.
Het conceptrapport
De reactie op het concept is het belangrijkste moment. Feitelijke onjuistheden die dan niet worden gecorrigeerd, zijn later lastiger recht te zetten. Correcties die het gevolg zijn van een verschil in interpretatie, kunnen in bezwaar en beroep worden aangevochten.
Gevolgen
- Naheffing van btw en loonheffingen en navordering van inkomsten- of vennootschapsbelasting, in de regel tot vijf jaar terug.
- Belastingrente over de periode dat te weinig is betaald.
- Een vergrijpboete bij grove schuld of opzet, in de regel 25 of 50 procent van de correctie.
- Bij een pleitbaar standpunt geen boete, ook als het standpunt uiteindelijk onjuist blijkt.
Voorbereiding
- De gevraagde stukken volledig en geordend aanleveren, niet meer en niet minder.
- Vooraf zelf de aansluiting tussen btw-aangiften en omzet controleren.
- Een vaste contactpersoon aanwijzen en afspraken per e-mail bevestigen.
- Bij grote correcties of een dreigende boete tijdig een fiscalist of fiscaal advocaat inschakelen.
Vaststellingsovereenkomst
Een onderzoek kan eindigen met een vaststellingsovereenkomst: een afspraak tussen ondernemer en inspecteur over de correcties, soms ook voor toekomstige jaren. Daarna is bezwaar tegen de overeengekomen punten uitgesloten. Wie tekent, doet dat na een eigen berekening van de gevolgen.