Wat de ondernemersaftrek is
De ondernemersaftrek is een verzamelnaam voor aftrekposten die de winst van een IB-ondernemer verlagen: de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek, de aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk, de meewerkaftrek en de stakingsaftrek. De eerste twee zijn voor de meeste zzp'ers het belangrijkst.
De bedragen
| Aftrekpost | 2024 | 2025 | 2026 |
|---|---|---|---|
| Zelfstandigenaftrek | 3.750 euro | 2.470 euro | 1.200 euro |
| Startersaftrek | 2.123 euro | 2.123 euro | 2.123 euro |
| Stakingsaftrek, eenmalig | 3.630 euro | 3.630 euro | 3.630 euro |
Wie aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd heeft bereikt, krijgt de helft van de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek: in 2026 dus 600 euro. De bedragen staan bij de Belastingdienst onder zelfstandigenaftrek 2026.
Voorwaarden
- De ondernemer is ondernemer voor de inkomstenbelasting, dus niet een dga van een bv.
- Hij voldoet aan het urencriterium: minstens 1.225 uur per jaar aan de onderneming.
- Voor de startersaftrek: in een of meer van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer, en in die jaren de zelfstandigenaftrek hooguit twee keer toegepast. De startersaftrek kan in totaal drie keer worden gebruikt.
Beperking van het tarief
Aftrekposten leveren belastingvoordeel op tegen het tarief waarin het inkomen valt, maar voor ondernemersaftrek en mkb-winstvrijstelling is dat voordeel begrensd. In 2026 wordt het voordeel berekend tegen maximaal 37,56 procent, ook als de winst deels in het toptarief van 49,50 procent valt. Wie een hoge winst heeft, betaalt daardoor over het bedrag van de aftrek per saldo nog belasting.
Wat het oplevert
| Aftrek | Maximaal belastingvoordeel bij 37,56 procent |
|---|---|
| Zelfstandigenaftrek 1.200 euro | Ongeveer 450 euro |
| Zelfstandigenaftrek plus startersaftrek, 3.323 euro | Ongeveer 1.250 euro |
Bij een lage winst in de eerste schijf is het voordeel iets lager, omdat het tarief daar lager ligt. De zelfstandigenaftrek kan bovendien niet hoger zijn dan de winst; een niet benut deel kan onder voorwaarden in latere jaren worden verrekend.
Meewerkaftrek en S&O-aftrek
De meewerkaftrek geldt als de fiscale partner zonder vergoeding minstens 525 uur per jaar in de onderneming meewerkt. De aftrek is een percentage van de winst dat oploopt met het aantal uren. De aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk is bedoeld voor ondernemers die minstens 500 uur per jaar aan speur- en ontwikkelingswerk besteden, met een verklaring van RVO.
De richting
De afbouw is ingezet om het verschil in belastingdruk tussen werknemers en zelfstandigen te verkleinen. Voor de komende jaren is een verdere verlaging aangekondigd. Wie een begroting of uurtarief voor meerdere jaren maakt, rekent daarom beter met een lagere zelfstandigenaftrek dan het bedrag van dit jaar. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioenopbouw worden daardoor relatief belangrijker in de tariefberekening.