Waarderingsmethoden
| Methode | Uitgangspunt | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Intrinsieke waarde | Eigen vermogen, gecorrigeerd naar marktwaarde van bezittingen | Bedrijven met veel vastgoed of voorraad, of als ondergrens |
| Rentabiliteitswaarde | Het duurzaam te verwachten resultaat, gedeeld door een gewenst rendement | Stabiele mkb-bedrijven met een voorspelbare winst |
| Discounted cashflow | Verwachte vrije kasstromen, contant gemaakt met een disconteringsvoet | Bedrijven met een goede prognose en investeringsplannen |
| Multiple | Een veelvoud van het bedrijfsresultaat voor rente, belastingen en afschrijvingen | Vergelijking met transacties in dezelfde branche |
Normaliseren
Voor een waardering worden de cijfers genormaliseerd. Het salaris van de eigenaar wordt vervangen door een marktconform salaris voor een vervangende directeur, eenmalige posten worden eruit gehaald en privékosten worden gecorrigeerd. Een eigenaar die zichzelf weinig betaalt, laat een hogere winst zien dan een koper zal behalen. Ook de huur van een pand dat de eigenaar privé bezit, wordt voor de waardering op marktniveau gebracht.
Wat de waarde verhoogt of verlaagt
- Afhankelijkheid van de eigenaar: klanten die voor de persoon komen, verlagen de waarde.
- Klantconcentratie: een klant met een groot deel van de omzet is een risico.
- Terugkerende omzet uit contracten of abonnementen verhoogt de waarde.
- Een team dat zelfstandig draait en vastgelegde processen.
- Achterstallig onderhoud en investeringen verlagen de waarde.
Opvolging binnen de familie
Bij overdracht aan een kind speelt naast de prijs de schenk- en erfbelasting. De bedrijfsopvolgingsregeling geeft onder voorwaarden een vrijstelling voor een groot deel van de ondernemingswaarde, en in de inkomstenbelasting kan de verkoopwinst worden doorgeschoven. De voorwaarden, zoals een bezitstermijn voor de schenker en een voortzettingstermijn voor de verkrijger, zijn de afgelopen jaren meermaals aangepast. Een overdracht in delen over meerdere jaren is gebruikelijk, bijvoorbeeld met een koopsom die deels schuldig wordt gebleven.
Overdracht aan personeel
Een management buy-out door zittende medewerkers heeft als voordeel dat de kopers het bedrijf kennen. Het nadeel is meestal de financiering: medewerkers hebben zelden het eigen vermogen voor de volledige koopsom. Een combinatie van bankfinanciering, een lening van de verkoper en een gefaseerde overdracht is gangbaar. Bij een IB-onderneming kan doorschuiven naar een werknemer onder voorwaarden fiscaal gunstig zijn.
Een tijdlijn voor opvolging
- Vijf jaar vooraf: bespreken met familie en sleutelmedewerkers, rechtsvorm en structuur doorlichten.
- Drie jaar vooraf: afhankelijkheid verminderen, opvolger laten meedraaien in de leiding.
- Twee jaar vooraf: waardering laten maken, fiscale route bepalen.
- Het overdrachtsjaar: overeenkomsten, financiering, notaris.
- Daarna: begeleiding en geleidelijke terugtrekking.